AK Legal

SAMOZATRUDNIENIE to termin oznaczający, że osoba fizyczna podejmuje działalność gospodarczą na własny rachunek i na własne ryzyko i świadczy swoje usługi na rzecz jednej firmy (najczęściej dotychczasowego pracodawcy). Jego istotą jest oczywiście utworzenie jednoosobowej działalności gospodarczej, jednak podstawową przyczyną podjęcia działalności w formie samozatrudnienia jest chęć osiągania wyższych przychodów własnych przy tych samych kosztach pracodawcy. Dlaczego jest to możliwe? Komu i od jakiego momentu się to opłaca? W jakich przypadkach samozatrudnienie nie jest możliwe? Na te i inne pytania odpowiemy poniżej.

 

Dlaczego zarabiamy więcej

 

Odpowiedź jest prosta - płacimy mniejsze składki na ZUS oraz mniejszy (od pewnej sumy) podatek w skali roku, a także mamy możliwość zaliczenia w koszty działalności pewnych kwot obciążających budżet domowy niezależnie od tego, czy jesteśmy pracownikiem, czy prowadzimy działalność gospodarczą. Nadwyżka zostaje w naszej kieszeni. Optymalną sytuacją jest to, abyś bardziej świadomi pewnych faktów niekoniecznie przejadali wszystkie dodatkowe fundusze. Oczywiście profesjonalne biuro rachunkowe stara się doradzić swoim klientom co mogą zrobić, aby obciążenia fiskalne były jak najmniejsze, jednak w przypadku świadczenia usług możliwości ich ograniczania są niewielkie.

 

Od kiedy samozatrudnienie

 

Moment, w którym samozatrudnienie zaczyna się opłacać teoretycznie jest łatwy do uchwycenia. Jednak dla każdego próg opłacalności przejścia na tę formę świadczenia pracy jest inny. Nie bez znaczenia jest fakt, że pracownikowi przysługuje szereg świadczeń dodatkowych do jakich zobowiązany jest pracodawca - urlopy, odprawy, ekwiwalenty, świadczenia z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych, itp. Ponieważ są to elementy należące do sfery psychologicznej, jako biuro rachunkowe skupimy się na aspekcie czysto finansowym. Każdy musi sam oszacować wartość przywilejów pracowniczych oraz uczciwość swojego pracodawcy. Od tego ostatniego elementu w połączeniu z odpowiednimi zapisami umowy współpracy zależy bowiem, czy chociażby część przywilejów wynikających z kodeksu pracy nie da się zachować przy wyborze samozatrudnienia.

 

Na początek wskażemy moment zrównania się opłacalności bycia samozatrudnionym i pracownikiem w aspekcie wysokości wynagrodzenia netto. Jest to moment, kiedy wynagrodzenie brutto pracownika wynosi około 5.000 PLN. W tym momencie płaca netto wynosi - w zaokrągleniu - 3.550 PLN. Jeśli na taką samą kwotę wystawimy fakturę netto dla pracodawcy nasze wynagrodzenie również wyniesie nieco powyżej tej kwoty – o czym w poniższej tabeli – jednak dla uproszczenia przyjmujemy, iż jest to wartość graniczna.

 

Skąd bierze się ta granica? Otóż w przypadku samozatrudnienia pewne koszty mamy stałe, bez względu na wielkość przychodów. Mowa oczywiście o składkach ZUS i pewnych domowych wydatkach miesięcznych, które można zaliczyć w koszty działalności gospodarczej. Od pewnego progu miesięcznych zarobków można zaoszczędzić też na podatku dochodowym, o ile wybierzemy stawkę liniową podatku dochodowego w firmie. Poniżej zestawienie tabelaryczne, dzięki któremu łatwiej będzie zrozumieć pewne zależności związane z oszczędnościami przy formie samozatrudnienia.

 

Wynagrodzenie brutto miesięcznie

5.000

7.000

9.000

11.000

ZUS i podatek pracownika

1.074

2.056

2.663

3.365

Koszt całkowity pracodawcy

6.037

8.452

10.867

13.015

Wynagrodzenie netto

3.550

4.944

6.337

7.635

Kwota netto miesięcznej faktury - firma

5.500

7.700

9.900

12.000

ZUS i podatek – firma

1.620

2.042

2.140

2.540

Wynagrodzenie netto - firma

3.880

5.658

7.760

9.480

Zysk pracownika (firma)

330

714

1.333

1.845

ZUS i podatek – nowa firma

1.170

1.590

1.685

2.310

Wynagrodzenie netto – nowa firma

4.330

6.120

8.215

9.690

Zysk pracownika (nowa firma)

780

1.180

1.878

2.055

Oszczędność – pracodawca

537

752

967

1.015


Założenia:

- w wariantach wynagrodzenia brutto 5 tys. i 7 tys. przyjęte zostały dla firmy koszty miesięczne na poziomie 300zł, w kolejnych wariantach koszty miesięczne firmy na poziomie 2.000zł;

- kwotę faktury netto wyliczono jako połowę (zaniżając) wartości pomiędzy kwota wynagrodzenia brutto o kosztem całkowitym pracodawcy;

- składki ZUS za rok 2014;

- obciążenia wynagrodzeń przy wariantach 9tys. i 11tys. przyjęto jako wartości średnie dla całego roku za względu na ograniczenia ZUS i wyższą stawkę podatku dochodowego.


 

Komu się to opłaca? Pracodawcy i pracownikowi.

 

Pracodawca oszczędza, pracownik dostaje więcej. W jaki sposób się tak dzieje? Przyczyny podane są wyżej - składki ZUS i podatek dochodowy przede wszystkim, ale także zaliczenie w koszty pewnych codziennych wydatków ponoszonych niezależnie od tego czy mamy własną działalność gospodarczą czy nie. Krótka analiza dla wariantów skrajnych – 5 tys. oraz 11tys. znajduje się poniżej.

 

Przy wynagrodzeniu brutto 5.000zł miesięcznie pracownik w skali roku zarabia 60.000zł, ale na konto bankowe wpływa mu jedynie 42.600zł. Z kolei prawdziwy koszt pracodawcy to 72.444zł. Jak więc widać do składek ZUS w skali roku pracodawca dokłada kwotę 12.444zł, czyli 20,74% od kwoty wynagrodzenia brutto. Jeżeli jednak przez cały rok będzie otrzymywał faktury na kwotę łączną netto 66.000zł od pracownika, to będzie to dla niego jedyny koszt. Podatek VAT - jako z zasady podatek neutralny - podlega zwrotowi (płaci go pracownik, a pracodawca może sobie odliczyć, co dla budżetu państwa w tym momencie nie ma żadnego znaczenia). Tak więc pracodawca oszczędza 6.444zł rocznie plus brak konieczności prowadzenia kadr, szkoleń BHP, etc. Pracownik (na samozatrudnieniu) w tym czasie zarobi (przy założeniu płacenia normalnego ZUS) 46.560zł, czyli 3.960zł więcej, niż na umowie o pracę. Jeżeli jednak pracownik wybiera możliwość płacenia przez pierwsze dwa lata prowadzenia działalności gospodarczej niższych składek ZUS, to zarobi 51.960zł, czyli 9.360zł więcej niż na umowie o pracę! Łącznie jego dochody wzrosną więc o 25%!

 

Oczywiście, jak można się domyślić, im wyższy pułap wynagrodzenia, tym zyski – dla obu stron – wyższe. I tak dla wariantu 11.000zł miesięcznie, pracodawca dokłada do wynagrodzenia 18,32% kwoty wynagrodzenia brutto. Jednak przy wyborze samozatrudnienia oszczędza rocznie 12.180zł. Pracownik z kolei zyskuje 22.140zł rocznie w wariancie z pełnym ZUS lub 24.660zł w wariancie z mniejszymi składkami ZUS. Jak widać, przy wyższych dochodach skorzystanie z wariantu niższych składek ZUS nie ma już tak dużego znaczenia, jak przy niższych dochodach (wynika to z faktu, iż w pewnym momencie będąc na etacie przestajemy płacić część składek ZUS, ale płacimy wyższy podatek dochodowy).

 

Oczywiście im wyższe zarobki tym więcej korzyści dla obu stron. W ten sposób pracodawca dysponując mniejszym budżetem na wynagrodzenia może zapłacić więcej swoim najlepszym pracownikom. Pracownicy zaś dostają bonus w postaci co najmniej dodatkowej trzynastej pensji.

 

Ograniczenia w samozatrudnianiu

 

Oczywiście organom skarbowym nie spodobało się w pewnym momencie masowe przechodzenie Polaków na samozatrudnienie, które stało się bardzo atrakcyjne zwłaszcza po wprowadzeniu podatku liniowego dla przedsiębiorców. Wprowadzono więc do ustawy o PIT pewne zapisy, które ograniczają możliwości przechodzenia na tę formę świadczenia usług i jednoczesnej możliwości skorzystania ze stawki liniowej podatku. Jednak są odpowiednie sposoby, aby te ograniczenia ominąć. Więcej na ten temat dowiecie się Państwo bezpośrednio w naszym biurze rachunkowym.